Agressie en alcohol

De handhavers (politie en beveiliging) waarmee we de afgelopen 18 jaar samenwerkten, vertelden ons dat alcoholgebruik agressief gedrag verminderd beïnvloedbaar maakt. Maar waarom? Lees meer in dit artikel over de relatie tussen agressie en alcohol.

Amerikaanse onderzoeken met betrekking tot het begrijpen van agressie tengevolge van intoxicatie met alcohol (Graham e.a., 1998) focusten zich op één of meerdere van de volgende aspecten: (1) Het begrijpen van de rol van intoxicatie in relatie tot agressief gedrag, (2) Het identificeren van individuele karakteristieken die mensen ‘voorbestemmen’ tot betrokkenheid met agressie ten gevolge van intoxicatie en het determineren van de agressieve gedragslijn, en (3) Het begrijpen van situationele determinerende factoren die agressie stoppen dan wel uitlokken. Socio-culturele opvattingen, verwachtingen en normen worden door een aantal van deze studies als de voornaamste beïnvloedende factoren gezien. (Graham e.a., 1998)

Alcoholgebruik wordt soms aanvaard als ‘time-out’, als ‘niet afwijkend’ in de zin van ‘gangbare normen tellen dan niet meer’. Het houdt een soort verontschuldiging in voor het eventuele agressieve gedrag. Hier wordt aangegeven dat het individu en de Amerikaanse maatschappij geloven dat alcoholgebruik oorzaak is van gewelddadig gedrag. Dit zou betekenen dat een individu dat zich onder invloed van alcohol gewelddadig gedraagt, minder fout heeft dan iemand die niet gedronken heeft en gewelddadig gedrag stelt; dat de verwachting geen of minder schuld te krijgen voor het gestelde gedrag, de drinker beïnvloedt tot het stellen van meer agressief gedrag.

Er worden ook persoonlijke factoren onderkend in alcoholgerelateerde agressie in deze studies, vooral de persoonlijke verwachting dat alcohol wel of geen invloed heeft op het eigen gedrag, het frontaal hersen functioneren, de ervaring met drinken en het macho gedrag. Farmacologische effecten van alcohol werden aangetoond zoals onder meer de invloed van alcohol op neurotransmitters: de effecten van angst en vrees verminderen waardoor de kans op een agressieve reactie bij bedreiging verhoogd wanneer die angst gerelateerd is aan die bedreiging. (Graham e.a., 1998)

Gedistilleerde drank geeft een hogere kans op agressie dan deze die gebrouwen is. (Graham e.a., 1998) Dit heeft waarschijnlijk niet alleen met de hoeveelheid alcohol te maken maar ook met het verwachtingseffect ervan.

Onder de noemer ‘drankcontexten’, situaties waarbij vastgesteld wordt dat agressie stijgt, vinden we variabelen zoals (sub-)culturele normen, provocatie, gedrag van derden dat irritatie oproept zoals bijvoorbeeld roken, aanwezigheid van andere drinkers, drukte en onplezierige luidruchtige omgeving, een ‘alles kan’ mentaliteit en het drinken in groep. Vastgesteld wordt dat agressie daalt: verandering van de omgevingsfactoren zoals bijvoorbeeld de herinrichting van een interieur, het gebruik van ‘huispolitie’, tussenkomsten door derde(n), het aanbieden van duidelijke normen waarbij gesteld wordt dat agressie niet kan.

Er zijn onmiskenbaar acute effecten van alcohol op het cognitief functioneren. Zo is er de gekende ‘myopia’ of kortzichtigheid op de directe situatie, de verminderde mogelijkheid om informatie op te nemen, een verminderd sociaal probleemoplossend vermogen en verminderde zelfwaarneming. (Graham e.a., 1998)

In een meer specifiek gericht Zweeds onderzoek (Norstom, 1998) naar de effecten op crimineel geweld (aanrandingen, moord) van verschillende soorten alcoholische drank en privé en publiek gebruik ervan werden significante relaties gevonden. De eerste was die tussen het aantal aanrandingen en het publiek verbruik van bieren en sterke drank. (4 aanrandingen op 10 gebeurden onder invloed van alcohol) Het ander verband is die van het aantal effectieve moorden en het privégebruik van sterke drank (5 moorden op 10 gebeurden onder invloed van alcohol). Voor wijn werden geen significante verbanden aangetoond. Dit zou kunnen te wijten zijn aan het feit dat de culturele opvattingen ten aanzien van wijn anders liggen (wijn is de geprefereerde alcoholische drank bij vrouwen; wijn drinken wordt vooral geassocieerd met het nuttigen van voeding). bron: Dahlke, Ruediger, Agressie als uitdaging

iso certificering nen 17024

Ons kantoor

De Jong Training en Advies
Gooyer Wetering 13 3972 MA Driebergen

+31(0)6 41 78 28 16
dejong@agressietraining.nl

Kvk: 30144318
BTW: NL068146395B01