Interview met Rien Wertheim

Training Veilig werken in de Dominicuskerk in Amsterdam

Interview met Rien Wertheim, vrijwilliger

In juli 2025 verzorgden wij een training Veilig Werken voor het team vrijwilligers van de Dominicuskerk in Amsterdam. Een bijzondere kerk, met een bijzondere gemeenschap, en vrijwilligers die zich dagelijks inzetten voor veiligheid, gastvrijheid en saamhorigheid. We spraken met Rien Wertheim, vrijwilliger en coördinator van de kerkhulpverlening (KHV).

Wat is de Dominicuskerk in Amsterdam?
De Dominicuskerk is veel meer dan alleen een gebedshuis. Het is een actieve sociale en spirituele gemeenschap, die zich inzet voor armoedebestrijding, integratie, ondersteuning van daklozen en ex-gedetineerden, klimaatactie, mensenrechten én ceremonieel herdenken. Door maandelijkse wakes, jaarlijkse evenementen en vriendschappelijke ontmoetingen geeft de gemeente betekenis aan solidariteit en gemeenschap – zowel binnen de kerk als daarbuiten.

Waarom ben jij betrokken bij deze kerk?
Mijn vrouw Rieke is al heel lang actief binnen de kerk. We zijn er getrouwd, onze kinderen zijn er gedoopt en Rieke zet zich nog steeds op veel manieren in. Zelf coördineer ik de kerkhulpverlening (KHV). Samengevat: de liefde voor Rieke én voor de gemeenschap motiveert mijn betrokkenheid bij de kerk.

Wat was de aanleiding voor de training ‘Veilig Werken’?
Vorig jaar werd een kerkdienst verstoord door een luidruchtige familie. Dat leidde tot een discussie: hoe gaan we om met ongewenste gasten, bijvoorbeeld tijdens de kerstnachtdienst of op andere drukke momenten? De kerk staat in het hartje van Amsterdam, in een uitloper van de rosse buurt. We krijgen regelmatig “bijzondere” gasten binnen, zoals zwervers, verslaafden, verwarde personen, maar ook nieuwsgierige toeristen. Negen van de tien keer gaat het goed, maar af en toe moeten we mensen terechtwijzen als ze de dienst verstoren. We balanceren tussen een laagdrempelige maar ook een veilige plek voor iedereen.

Hoe heb je de training ervaren?
Heel positief. Iedereen voelde zich gezien en gehoord. Ik voelde me vooraf verantwoordelijk omdat iedereen op een vrije zaterdagochtend naar de kerk moest komen, maar gelukkig was iedereen enthousiast.

Wat vond je het meest waardevol of opvallend in de training?
Rieke en ik hebben er na afloop uitgebreid over gesproken. We vonden jullie als trainers een bijzondere combinatie: jij, Jannie de Jong – een dame met veel ervaring en een witte achtergrond – en Shey (Aamer, red.), een jonge trainer en acteur uit Amsterdam-West met een migratieachtergrond. Jullie hadden een sterke chemie: één plus één werd drie. Shey is een uitstekende acteur, en de analyses en feedback na het rondje spanningscontrole werden zeer gewaardeerd.

Hoe is het om samen met vrijwilligers een kerk te runnen?
Het is eigenlijk net een bedrijf. Verschillen van mening zijn onvermijdelijk, want iedereen heeft een eigen kijk op dingen. We zijn een grote, bloeiende gemeenschap met 600 à 700 mensen, ook bezoekers van buiten Amsterdam. Iedere week hebben 400 tot 500 bezoekers in de kerk, plus de mensen die thuis de live-stream volgen. Zeker met kerst is de kerk bomvol en verkopen we kaartjes om vaste bezoekers een plek te garanderen.

Wat gaan jullie doen met wat jullie geleerd hebben?
We weten nu beter hoe we moeten handelen bij ongewenste gasten, dronken mensen en mensen onder invloed van drugs. Ter voorbereiding op drukke momenten, zoals kerstdiensten, gaan de kosters en BHV’ers vooraf overleggen en een plan van aanpak maken.

Wat zou je andere kerken of vrijwilligersorganisaties aanraden?
Deze training is heel zinvol als je te maken hebt met verwarde of dronken mensen. Je leert hoe je als vrijwilligersorganisatie hiermee kunt omgaan en hoe je het beter kunt doen dan je misschien gewend bent.

Wat heeft de training jou persoonlijk opgeleverd?
Zelfinzicht. Ik denk nu beter na over mijn eigen reacties: zet ik een stap naar voren, ben ik doortastend genoeg, of juist niet? Ik ben me bewuster van mijn houding en keuzes in spannende situaties.

Conclusie
“Je hoopt dat we het nooit nodig hebben, maar na deze training weet ik: als het erop aankomt, staan we als team stevig in onze schoenen.”

Jannie de Jong